Steeds meer organisaties krijgen te maken met de Energy Efficiency Directive (EED). Toch is lang niet altijd duidelijk wanneer de EED van toepassing is en welke verplichtingen daaruit voortvloeien. Veel organisaties denken dat de regels alleen gelden voor grote bedrijven met veel medewerkers, terwijl sinds de herziening van de richtlijn juist het daadwerkelijke energieverbruik bepalend is.
Dat zorgt regelmatig voor vragen. Moet je een energie-audit uitvoeren? Is een energiebeheersysteem verplicht? En kan certificering volgens de CO₂-Prestatieladder of ISO 50001 een alternatief zijn?
In dit artikel leggen we uit wat de EED inhoudt, wanneer jouw organisatie ermee te maken krijgt en welke mogelijkheden je hebt om aan de verplichtingen te voldoen.
Direct antwoord: wat is de EED?
De Energy Efficiency Directive (EED) is Europese regelgeving die organisaties stimuleert om energie efficiënter te gebruiken en hun energieverbruik structureel te verbeteren. De richtlijn maakt onderdeel uit van het Europese Fit for 55-programma, waarmee de Europese Unie het energieverbruik en de CO₂-uitstoot wil terugdringen.
Afhankelijk van het jaarlijkse energieverbruik gelden verschillende verplichtingen. Organisaties kunnen verplicht worden om:
- een EED-energieaudit uit te voeren;
- een gecertificeerd energiebeheersysteem te implementeren;
- energiebesparende maatregelen in kaart te brengen;
- gegevens over het energieverbruik te rapporteren.
De Nederlandse wetgeving is gebaseerd op de in 2023 herziene Europese richtlijn. Daardoor is niet langer het aantal medewerkers bepalend, maar het jaarlijkse energieverbruik.
Wat is er veranderd?
Tot voor kort gold de EED-auditplicht vooral voor ondernemingen met meer dan 250 medewerkers. Inmiddels kijkt de wetgeving vooral naar het jaarlijkse energieverbruik van een organisatie.
Daardoor kunnen ook organisaties met relatief weinig medewerkers onder de EED vallen, terwijl sommige grotere organisaties juist niet langer verplichtingen hebben. Daarom is het belangrijk om eerst inzicht te krijgen in het totale energieverbruik voordat wordt bepaald welke verplichtingen gelden.
Organisaties tussen 10 en 85 TJ: twee manieren om aan de EED te voldoen
Heeft jouw organisatie een gemiddeld energieverbruik tussen 10 en 85 terajoule (TJ) per jaar? Dan moet je voldoen aan de EED. Hiervoor zijn twee mogelijkheden.
Optie 1: een EED-energieaudit uitvoeren
Je kunt iedere vier jaar een EED-energieaudit laten uitvoeren. Tijdens deze audit wordt het energieverbruik van gebouwen, processen en mobiliteit geanalyseerd. Daarnaast worden energiebesparende maatregelen vastgesteld en beoordeeld op hun haalbaarheid en terugverdientijd.
Optie 2: certificering volgens de CO₂-Prestatieladder
Je kunt er ook voor kiezen om jouw organisatie te certificeren volgens de CO₂-Prestatieladder. Beschik je over een geldig certificaat (vanaf niveau 3 in versie 3.1 of vanaf trede 1 in versie 4.0), dan geldt dit onder voorwaarden als alternatief voor de EED-audit.
Hierdoor hoef je niet iedere vier jaar een afzonderlijke EED-audit uit te voeren. Wel blijf je verplicht om onder andere het gemiddelde energieverbruik van de afgelopen drie jaar en een overzicht van kosteneffectieve energiebesparende maatregelen aan te leveren bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
Voor veel organisaties is de CO₂-Prestatieladder een interessante keuze, omdat deze niet alleen voldoet aan de EED-verplichtingen, maar ook helpt om structureel te werken aan CO₂-reductie en duurzaamheid.
Organisaties boven 85 TJ: een energiebeheersysteem is verplicht
Heeft jouw organisatie een gemiddeld energieverbruik van meer dan 85 TJ per jaar? Dan is een EED-audit niet voldoende. In dat geval ben je verplicht om een gecertificeerd energiebeheersysteem (EBS) te implementeren.
In de praktijk kiezen organisaties meestal voor:
- ISO 50001;
- de CO₂-Prestatieladder (op het vereiste certificeringsniveau).
Beide managementsystemen helpen organisaties om energieverbruik continu te monitoren, verbeteringen door te voeren en blijvend te voldoen aan de eisen uit de EED.
Voor energie-intensieve organisaties levert dit bovendien meer op dan alleen naleving van wetgeving. Een goed energiebeheersysteem zorgt voor meer inzicht, lagere energiekosten en een stevige basis voor verdere verduurzaming.
Ook overheden krijgen met de EED te maken
De herziene richtlijn introduceert daarnaast specifieke verplichtingen voor overheidsorganisaties.
Overheden moeten jaarlijks rapporteren over hun energieverbruik, de ontwikkeling ten opzichte van het basisjaar 2021 en de maatregelen die zijn of worden genomen om energie te besparen.
Hierbij speelt de afbakening van gebouwen en vastgoed een belangrijke rol. Daarom is het verstandig om tijdig te controleren of het managementsysteem en de organisatorische grenzen goed aansluiten op de rapportageverplichtingen.
Wat vaak ontbreekt in de praktijk
Veel organisaties verdiepen zich pas in de EED wanneer een deadline nadert of wanneer een toezichthouder daarom vraagt. Daardoor ontstaat onnodige tijdsdruk en blijkt regelmatig onduidelijk welke bedrijfsonderdelen moeten worden meegenomen of welke oplossing het beste past.
Wij beginnen daarom altijd met het vaststellen van het daadwerkelijke energieverbruik en de organisatorische scope. Pas daarna bepalen we welke verplichtingen gelden en of een EED-audit, de CO₂-Prestatieladder of ISO 50001 de meest passende oplossing is.
Hoe KAM je helpt: van verplichting naar verbetering
De EED draait niet alleen om het voldoen aan wetgeving. Het biedt juist de kans om meer grip te krijgen op energieverbruik en structureel te werken aan verduurzaming.
Bij KAM begeleiden we organisaties bij:
- het bepalen van de EED-verplichtingen;
- het uitvoeren van een GAP-analyse;
- de voorbereiding van een EED-audit;
- de implementatie van ISO 50001;
- certificering volgens de CO₂-Prestatieladder;
- begeleiding richting audit en blijvende borging.
Onze aanpak is praktisch en overzichtelijk. Met een vaste consultant, een duidelijke planning en begeleiding van begin tot eind zorgen we ervoor dat je niet alleen voldoet aan de wetgeving, maar energiebeheer ook inzet als onderdeel van de verdere ontwikkeling van jouw organisatie. Dat is voor ons Van Norm naar Groei.
