RI&E op maat

Het resultaat is geen standaarddocument waarin iedere organisatie dezelfde vragen krijgt. Je ontvangt een RI&E die aansluit op de manier waarop jouw medewerkers daadwerkelijk werken en waarmee je gericht kunt sturen op veilige en gezonde arbeidsomstandigheden.

Direct antwoord: wat is een RI&E op maat?

Een RI&E op maat is een volledig nieuwe risico-inventarisatie en -evaluatie die vanaf de basis wordt opgebouwd. De inhoud en structuur volgen de organisatie, niet andersom.

Daarbij brengen we verschillende informatielagen samen:

• algemene arbobeleidsthema’s;
• risico’s per werklocatie;
• risico’s van specifieke functies en werkzaamheden;
• verdiepende onderzoeken waar dat nodig is;
• een organisatiebreed plan van aanpak.

Deze aanpak is vooral geschikt wanneer een standaard- of branche-instrument onvoldoende aansluit. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn bij meerdere locaties, uiteenlopende bedrijfsactiviteiten, risicovolle functies of een combinatie van kantoor, opslag, productie en werkzaamheden op klantlocaties.

Laag 1: het arbobeleid van de organisatie

De eerste laag bestaat uit de algemene manier waarop arbeidsomstandigheden binnen de organisatie zijn geregeld.

• ziekteverzuim en preventie;
• arbeidsongevallen en incidentonderzoek;
• taken en verantwoordelijkheden;
• de rol van de preventiemedewerker;
• procedures en werkinstructies;
• voorlichting en opleiding;
• bedrijfshulpverlening;
• toegang tot arbodeskundigheid;
• toezicht en naleving;
• betrokkenheid van medewerkers;
• actualisatie en opvolging van de RI&E.

Hiermee beoordelen we niet alleen welke afspraken op papier staan, maar ook hoe deze in de praktijk worden toegepast. Het bestaan van een procedure is namelijk niet automatisch bewijs dat een risico voldoende wordt beheerst.

Deze beleidslaag vormt het fundament onder de locaties en functies die daarna worden onderzocht.

Laag 2: de risico’s per werklocatie

De tweede laag bestaat uit de locaties waar medewerkers werken. Iedere werkomgeving kan andere risico’s met zich meebrengen.

• een kantoor;
• een magazijn of opslagruimte;
• een werkplaats;
• een fabriek of productieomgeving;
• een laboratorium;
• een buitenterrein;
• tijdelijke projectlocaties;
• werkzaamheden op locaties van klanten.

Per locatie kijken we onder meer naar de inrichting, machines, arbeidsmiddelen, opslag, verkeersroutes, noodvoorzieningen, fysieke belasting, werkplekken en aanwezige stoffen.

Bij organisaties met meerdere vestigingen kan een deel van het arbobeleid centraal zijn geregeld. Toch moet iedere locatie herkenbaar worden onderzocht. Een kantoorlocatie kent nu eenmaal andere risico’s dan een magazijn of productiehal.

Door de RI&E modulair op te bouwen, hoeven algemene onderwerpen niet onnodig te worden herhaald. Tegelijk blijven locatiespecifieke risico’s duidelijk zichtbaar.

Laag 3: risicovolle functies en werkzaamheden

Naast locaties kijken we naar functies en werkzaamheden met een eigen risicoprofiel.

Niet iedere functie hoeft afzonderlijk te worden beschreven. We bepalen welke functies of functiegroepen inhoudelijke verdieping nodig hebben. Dat kan bijvoorbeeld gelden voor:

• monteurs;
• operators;
• magazijnmedewerkers;
• chauffeurs;
• technische buitendienstmedewerkers;
• laboratoriummedewerkers;
• medewerkers die met gevaarlijke stoffen werken;
• medewerkers die alleen werken;
• medewerkers met lichamelijk belastend werk.

Een monteur kan op verschillende locaties werken, maar bij al die locaties vergelijkbare risico’s lopen door gereedschap, elektriciteit, tillen of werken op hoogte. Door ook naar functies te kijken, voorkomen we dat zulke risico’s tussen locatiebeoordelingen verdwijnen.

We kijken daarbij naar normale werkzaamheden, maar ook naar onderhoud, storingen, schoonmaak, afwijkende situaties en werkzaamheden onder tijdsdruk. Juist buiten de standaardsituatie ontstaan vaak risico’s die in algemene vragenlijsten onvoldoende zichtbaar worden.

Niet alle risico’s hoeven in één document te staan

De Arbeidsomstandighedenwet schrijft voor dat arbeidsrisico’s schriftelijk worden geïnventariseerd en geëvalueerd en dat een plan van aanpak aanwezig is. De wet schrijft geen vaste hoofdstukindeling of verplicht model voor waarin alle informatie in één document moet worden opgenomen.

Een RI&E mag daarom uit verschillende samenhangende onderdelen bestaan. Belangrijk is dat de totale inventarisatie compleet, actueel en herleidbaar is.

Projectgebonden risico’s op een bouwlocatie kunnen bijvoorbeeld worden uitgewerkt in een Veiligheids- en Gezondheidsplan. Andere onderwerpen kunnen zijn opgenomen in:

• een register gevaarlijke stoffen;
• een machineveiligheidsbeoordeling;
• een explosieveiligheidsdocument;
• een werkplekanalyse;
• een onderzoek naar fysieke belasting;
• een geluidsrapport;
• een blootstellingsonderzoek;
• een verkeers- of logistiek plan.

Deze documenten kunnen onderdeel of verdieping van de RI&E vormen. De samenhang moet dan wel duidelijk zijn. In de hoofdstructuur van de RI&E leggen we vast welke onderwerpen in andere documenten zijn uitgewerkt en waar deze informatie te vinden is.

Zo voorkomen we één onoverzichtelijk rapport én zorgen we dat geen risico’s tussen verschillende documenten verloren gaan.

Eén samenhangend plan van aanpak

Alle bevindingen komen samen in het plan van aanpak. Daarmee wordt de modulaire RI&E één bestuurbaar geheel.

• welk risico wordt aangepakt;
• welke maatregel nodig is;
• welke prioriteit de maatregel heeft;
• wie verantwoordelijk is;
• wanneer de actie wordt uitgevoerd;
• hoe de werking wordt gecontroleerd;
• aan welke locatie of functie de actie is gekoppeld.

Hierdoor kan een organisatie acties filteren op locatie, thema, functie, eigenaar of urgentie. De directie krijgt overzicht over grotere investeringen, terwijl leidinggevenden en de preventiemedewerker gericht kunnen werken aan de acties binnen hun eigen verantwoordelijkheid.

Een goed plan van aanpak is dus geen algemene actielijst. Het maakt zichtbaar waarom iets moet gebeuren, wie het oppakt en wanneer een risico aantoonbaar beter wordt beheerst.

Wanneer is verdiepend onderzoek nodig?

Tijdens het opstellen van de RI&E kan blijken dat een risico niet alleen met observaties, gesprekken en documentonderzoek kan worden beoordeeld.

Dan kan een verdiepend onderzoek nodig zijn. Denk aan:

• geluidsmetingen;
• stof- en blootstellingsmetingen;
• emissiemetingen;
• onderzoek naar straling;
• onderzoek naar fysieke belasting;
• beoordeling van gevaarlijke stoffen;
• onderzoek naar binnenklimaat;
• onderzoek naar psychosociale arbeidsbelasting.

Voor sommige onderzoeken is specialistische kennis nodig, bijvoorbeeld van een arbeidshygiënist.

KAM Groep werkt hiervoor al jarenlang samen met een professionele specialistische organisatie. Daardoor kunnen we tijdig bepalen welk onderzoek nodig is en zorgen dat de resultaten logisch worden verwerkt in de RI&E en het plan van aanpak.

Een verdiepende meting is geen doel op zichzelf. Zij moet antwoord geven op de vraag of medewerkers voldoende worden beschermd en welke maatregelen nodig zijn.

Een vaste en bewezen KAM-methode

Een RI&E op maat betekent niet dat iedere opdracht zonder vaste structuur wordt uitgevoerd. KAM Groep werkt juist met een vaste, doorontwikkelde methode.

De structuur van deze aanpak is al veelvuldig beoordeeld tijdens RI&E-toetsingen en heeft zich in de praktijk bewezen. Binnen die vaste methode blijft ruimte voor verschillen in organisaties, locaties, werkzaamheden en arbeidsrisico’s.

We bouwen de RI&E stapsgewijs op:

1. afbakening van organisatie en scope;
2. beoordeling van arbobeleidsthema’s;
3. inventarisatie per relevante locatie;
4. verdieping op risicovolle functies;
5. vaststelling van benodigde onderzoeken;
6. beoordeling en prioritering van risico’s;
7. opstellen van het plan van aanpak;
8. voorbereiding op de toetsing.

Deze structuur helpt om volledig te werken zonder onnodig dubbel werk te creëren. Het resultaat is herkenbaar voor de organisatie en logisch te beoordelen voor een toetser.

Wat vaak mist bij een standaard-RI&E

Een standaardvragenlijst kan een bruikbaar vertrekpunt zijn, maar heeft ook beperkingen. De vragen volgen meestal een vooraf bepaalde indeling en houden niet altijd rekening met de samenhang tussen beleid, locaties en functies.

Daardoor kunnen risico’s worden gemist. Een onderwerp wordt bijvoorbeeld voor één locatie beoordeeld, terwijl medewerkers hetzelfde risicovolle werk ook op klantlocaties uitvoeren. Of algemene afspraken lijken goed geregeld, maar worden binnen verschillende vestigingen anders toegepast.

Ook ontstaat bij standaardinstrumenten regelmatig een lange actielijst zonder duidelijke prioritering. De organisatie weet dan wel wat mogelijk beter kan, maar niet welke maatregelen het belangrijkst zijn en hoe deze moeten worden georganiseerd.

Een RI&E op maat draait daarom niet om zoveel mogelijk risico’s benoemen. Het doel is om de juiste risico’s te herkennen, deze goed te beoordelen en te vertalen naar uitvoerbare verbeteringen.

Voor welke organisaties is een RI&E op maat geschikt?

• organisaties met meerdere vestigingen;
• organisaties met verschillende soorten werklocaties;
• organisaties met uiteenlopende of risicovolle functies;
• productie-, logistieke of technische organisaties;
• organisaties met werkzaamheden op klant- of projectlocaties;
• organisaties met bijzondere blootstellingen;
• organisaties met complexe verantwoordelijkheden;
• organisaties waarvoor een branche-instrument onvoldoende aansluit;
• organisaties met een bestaande RI&E die niet meer bruikbaar is.

Ook een kleinere organisatie kan behoefte hebben aan maatwerk. Het aantal medewerkers is niet altijd bepalend voor de complexiteit. Een kleine technische organisatie kan meer verschillende arbeidsrisico’s hebben dan een veel grotere kantoororganisatie.

Van losse risico’s naar één verbeterstructuur

Een RI&E op maat brengt verschillende onderdelen van de organisatie samen. Arboprocedures, locaties, functies, projectdocumenten en verdiepende onderzoeken worden niet als losse dossiers behandeld, maar als onderdelen van één geheel.

Hierdoor ontstaat overzicht. De organisatie ziet welke risico’s centraal kunnen worden beheerst en waar lokaal of functiegericht maatwerk nodig is.

Dat maakt de RI&E geschikt als basis voor investeringsbesluiten, onderhoudsplanning, werkplekinspecties, instructies en opleidingen, incidentonderzoek, managementoverleg, actualisatie na veranderingen, VCA-certificering en verdere ontwikkeling richting ISO 45001.

De wettelijke RI&E-plicht is daarmee het vertrekpunt. De werkelijke waarde ontstaat wanneer de structuur helpt om veiliger te werken, verantwoordelijkheden te verduidelijken en verbeteringen aantoonbaar uit te voeren.

Dat is Van Norm naar Groei: geen document voor de administratie, maar een aanpak waarmee je gericht werkt aan gezonde, veilige en toekomstbestendige arbeidsomstandigheden.

Een RI&E op maat laten opstellen

KAM Groep kan een volledig nieuwe RI&E vanaf de basis voor jouw organisatie opbouwen.

We onderzoeken vooraf welke locaties, beleidsthema’s, functies en verdiepende onderzoeken binnen de scope vallen. Vervolgens voeren we de inventarisatie uit en vertalen we de uitkomsten naar één samenhangend plan van aanpak.

Je krijgt geen standaardrapport, maar een RI&E die past bij jouw organisatie en die is opgebouwd volgens een vaste en bewezen methode.

Meer weten over RI&E

• RI&E laten opstellen

• Wat is een RI&E?

• Wat kost een RI&E? 

• Hoe pak je het opstellen van een RI&E aan?
• Toetsing van een RI&E
• Branche RI&E

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een standaard-RI&E en een RI&E op maat?

Een standaard-RI&E volgt meestal een algemene of branchespecifieke vragenlijst. Een RI&E op maat wordt opgebouwd rond de werkelijke organisatie, locaties, functies, werkzaamheden en risico’s.

Moeten alle risico’s in één RI&E-document staan?

Nee. De totale risico-inventarisatie moet compleet, schriftelijk en samenhangend zijn, maar verdiepingen mogen in gekoppelde documenten staan. Denk aan een V&G-plan, geluidsrapport of onderzoek naar gevaarlijke stoffen.

Wordt iedere functie apart onderzocht?

Niet noodzakelijk. We bepalen welke functies of functiegroepen een eigen risicoprofiel hebben en inhoudelijke verdieping nodig hebben.

Is voor iedere locatie een aparte RI&E nodig?

Iedere relevante locatie moet herkenbaar worden beoordeeld. Algemene beleidsonderdelen kunnen centraal worden vastgelegd, terwijl locatiespecifieke risico’s in afzonderlijke modules worden uitgewerkt.

Wanneer is verdiepend onderzoek nodig?

Verdiepend onderzoek is nodig wanneer een risico niet betrouwbaar kan worden beoordeeld met alleen gesprekken, observaties en documentonderzoek. Dit kan bijvoorbeeld gelden voor geluid, stof, straling, emissies en fysieke belasting.

Wie voert specialistische onderzoeken uit?

Afhankelijk van het onderwerp kan een arbeidshygiënist of andere vakspecialist nodig zijn. KAM Groep werkt hiervoor samen met een professionele specialistische organisatie.