Wat betekent AS9100 voor je dagelijkse processen?
AS9100 heeft bij veel organisaties een stevige reputatie. De AS9100-norm wordt vaak gezien als complex, zwaar en vooral: veel documentatie. Toch draait AS9100 in de praktijk niet om papier, maar om grip. Grip op processen, risico’s en kwaliteit in een sector waar fouten grote gevolgen kunnen hebben.
De vraag is daarom niet hoe je alle AS9100-eisen afvinkt, maar wat AS9100 concreet betekent voor hoe je organisatie elke dag werkt.
AS9100: structuur aanbrengen waar het nodig is
AS9100 is ontwikkeld voor organisaties in de lucht- en ruimtevaart en defensie. In vergelijking met ISO 9001 stelt AS9100 hogere eisen aan productveiligheid, traceerbaarheid en risicobeheersing. Niet om processen onnodig zwaar te maken, maar om ze voorspelbaar en beheersbaar te houden.
In de praktijk zien we dat AS9100 vooral invloed heeft op een aantal kernprocessen. Die processen zijn vaak al aanwezig, maar worden door AS9100 bewuster ingericht en beter geborgd.
Inkoop en leveranciersbeheer binnen AS9100
Binnen AS9100 kijk je anders naar leveranciers. AS9100 vraagt niet om iedereen hetzelfde te behandelen, maar om bewust om te gaan met risico’s in de keten.
In de praktijk betekent AS9100 dat je onderscheid maakt tussen kritische en minder kritische leveranciers. Je legt vast welke eisen gelden, volgt prestaties en grijpt in als risico’s toenemen. Auditors willen vooral zien dat deze keuzes logisch zijn en onderbouwd kunnen worden.
Veel organisaties merken dat AS9100 hier juist rust brengt: problemen worden eerder zichtbaar en verrassingen blijven uit.
Productie en speciale processen volgens AS9100
AS9100 stelt extra eisen aan zogenaamde speciale processen, zoals lassen, coaten of heat treatment. Dit zijn processen die je niet volledig kunt controleren met een eindinspectie.
AS9100 vraagt daarom dat deze processen vooraf zijn geborgd. Medewerkers zijn aantoonbaar bevoegd, procesinstellingen zijn beheerst en afwijkingen worden opgevolgd. Auditors kijken hierbij niet naar foutloosheid, maar naar stabiliteit en beheersing: weet je wat je doet, en weet je wat je moet doen als het misgaat?
Documentatie en wijzigingsbeheer binnen AS9100
Een veelgestelde vraag bij AS9100 is:
“Moet binnen AS9100 echt alles gedocumenteerd zijn?”
Het antwoord is nee. AS9100 vraagt geen documentatie om de documentatie. AS9100 vraagt wel dat belangrijke afspraken, besluiten en wijzigingen aantoonbaar en herleidbaar zijn.
Zeker bij wijzigingen in processen, tekeningen of specificaties is het belangrijk dat duidelijk is wat de actuele situatie is, wie de wijziging heeft goedgekeurd en vanaf wanneer deze geldt. In de praktijk werkt een eenvoudige procesflow vaak beter dan uitgebreide documenten die niemand gebruikt.
Traceerbaarheid en First Article Inspection (FAI) binnen AS9100
Traceerbaarheid is een kernonderdeel van AS9100. Je moet binnen AS9100 kunnen aantonen waar materialen vandaan komen, welke bewerkingen zijn uitgevoerd en wie waarvoor verantwoordelijk was.
Bij een First Article Inspection (FAI) laat je zien dat een product of proces voor het eerst volledig voldoet aan de eisen van AS9100. Auditors kijken daarbij vooral of je het proces begrijpt, afwijkingen herkent en hier structureel van leert. AS9100 draait hier niet om perfectie, maar om aantoonbare beheersing.
Hoe ver moet risicomanagement binnen AS9100 gaan?
Risicomanagement binnen AS9100 roept vaak weerstand op, vooral als het te complex wordt ingericht. In de praktijk hoeft risicomanagement binnen AS9100 niet zwaar te zijn.
AS9100 verwacht dat risico’s bewust worden meegenomen in beslissingen. Een eenvoudige risico-inschatting per proces of wijziging is vaak voldoende, zolang deze consequent wordt toegepast en logisch kan worden toegelicht.
Wat auditors binnen AS9100 in de praktijk willen zien
Auditors beoordelen AS9100 niet op papier alleen. Ze kijken of processen logisch zijn ingericht, of medewerkers weten wat er van hen wordt verwacht en of de praktijk aansluit op wat is vastgelegd.
AS9100 draait uiteindelijk om vertrouwen: kun je laten zien dat je organisatie in control is en dat AS9100 daadwerkelijk wordt toegepast in de dagelijkse praktijk?
AS9100 in de dagelijkse praktijk
Door AS9100 praktisch en realistisch te benaderen, wordt AS9100 geen last maar een hulpmiddel. Dat is precies waar AS9100 voor bedoeld is: grip op kwaliteit, veiligheid en processen in een veeleisende sector.
